Traktat wersalski: znaczenie dla Polski

Postanowienia traktatu wersalskiego w sprawie Polski okazały się nad wyraz korzystne, umożliwiały bowiem naszemu krajowi powrót na mapę świata. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami, otrzymał on Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie (co prawda bez Gdańska, ale z szeregiem przywilejów na terenie tego miasta). Na Warmii, Mazurach i Powiślu zorganizowano plebiscyty, rozstrzygnięte jednak przez tamtejszą ludność na niekorzyść Polski. 

Nasz kraj zobowiązał się ponadto do ochrony praw mniejszości narodowych zgodnie z założeniami małego traktatu wersalskiego. Jego treść - choć generalnie słuszna - stawiała Polskę w niekorzystnej sytuacji wobec Niemiec, gdyż Republika Weimarska nie została zmuszona do podpisania dokumentu. Polacy na ziemiach niemieckich nie mogli zatem liczyć na analogiczną ochronę (poza obszarem Górnego Śląska, objętym w 1922 r. odrębnym porozumieniem polsko-niemieckim). 

 

Traktat wersalski: znaczenie dla świata

Podpisanie traktatu wersalskiego powitano na świecie z radością i ulgą, oznaczał on bowiem zakończenie długiego i traumatycznego okresu Wielkiej Wojny. Społeczność międzynarodowa miała uzasadnioną nadzieję na trwały pokój, bezpieczeństwo granic i stabilizację gospodarczą.

Skrajnie odmienne nastroje panowały w umysłach Niemców, przekonanych o niesprawiedliwości wersalskiego "dyktatu". Naród niemiecki, srogo doświadczony narzuconymi mu przez państwa zwycięskie warunkami, zaczął poszukiwać winnych swoich klęsk. W ciągu kolejnych lat coraz częściej obwiniał o nie komunistów i Żydów, kładąc podwaliny pod ustrój faszystowski. 

 

Traktat wersalski: dobry czy zły?

Traktat wersalski i jego postanowienia początkowo wydawały się obiecujące, proponując konkretne rozwiązania dla palących problemów politycznych. Widać również, że ówcześni przywódcy starali się zaprojektować lepszą przyszłość dla Europy i świata, opracowując długofalowy plan utrzymania pokoju i naprawy gospodarki.

Owa naprawa miała się odbyć kosztem jednego kraju: Niemiec. Nałożone na nie reparacje wojenne odbiły się szalenie niekorzystnie na życiu niemieckiej ludności, doprowadzając tuż po wojnie do hiperinflacji i ogólnego załamania gospodarczego. Społeczeństwo czuło się upokorzone warunkami traktatu i poszukiwało odwetu. W niedalekiej przyszłości miało to doprowadzić do powstania narodowego socjalizmu.