Bezzałogowa podróż do pobliskiego systemu gwiezdnego,  istnienie układu planetarnego, czy wreszcie książka Douglasa Adamsa, Autostopem przez Galaktykę. Te wszystkie hasła wiąże jeden temat - gwiazda Barnarda, od lat budząca ciekawość naukowców, a także autorów powieści science - fiction. 

Swą nazwę zawdzięcza amerykańskiemu astronomowi - Edwardowi Emersenowi Barnardowi, który w 1916 roku obliczył wartość ruchu własnego gwiazdy i odkrył, iż wynosi ona 10,4 sekundy kątowej na rok, co sprawia, że Gwiazda Barnarda jest najszybciej poruszającą się po niebie gwiazdą. 

Położona w Gwiazdozbiorze Wężownika jest prawdopodobnie najczęściej badanym i obserwowanym karłem typu widmowego M. 

Gwiazda Barnarda: opis

Gwiazda Barnarda jest Czerwonym Karłem typu widmowego M4. Gwiazdy te stanowią najliczniejszy typ we Wszechświecie, jednak ze względu na małą jasność, żadna z nich nie jest widoczna z Ziemi gołym okiem. To czwarta pod względem odległości od Układu Słonecznego gwiazda.
Oddalona o około 6 lat świetlnych od Ziemi Gwiazda Barnarda liczy sobie od 7 do 12 miliardów lat i jest jedną z najstarszych znanych gwiazd Wszechświata.

Jej masa to zaledwie 0,15–0,17 masy Słońca, temperatura zaś wynosi 3,134 K. Dla porównania, temperatura Słońca to 5,778 K.

Od czasu powstania Gwiazda Barnarda  utraciła dużą część energii rotacyjnej – jej okresowe zmiany jasności wskazują, że obraca się raz na 130 dni, podczas gdy okres rotacji Słońca to nieco ponad 25 dni.

Ruch własny Gwiazdy Barnarda wynosi 10,4 sekundy kątowej na rok. Oznacza to, iż jej prędkość tangencjalna ( składowa prędkości ciała niebieskiego prostopadła do odcinka łączącego obserwowany obiekt z obserwatorem ) jest równa 90 km/s.

Na tle innych gwiazd przemieszcza się ona o 1/4 stopnia w trakcie życia człowieka, co stanowi w przybliżeniu połowę średnicy Księżyca. 

Obserwacje gwiazdy Barnarda

Ze względu na bliskie położenie równika północnego Gwiazdę Barnarda można obserwować niemal z każdego miejsca na Ziemi ( za wyjątkiem okolic bieguna południowego ). Nie zobaczymy jej jednak gołym okiem ze względu na fakt, iż jej obserwowana wielkość gwiazdowa wynosi zaledwie 1/27 obserwowanej wielkości gwiazdowej najsłabiej widocznych gwiazd. 

Rozbłysk słoneczny na Gwieździe Barnarda

17 lipca 1988 roku przyniósł wydarzenie, które jeszcze wzmogło zainteresowanie badaniami nad Gwiazdą Barnarda. Wówczas to zaobserwowano zmianę poziomu emisji w widmie emisyjnym gwiazdy oznaczający pojawienie się rozbłysku słonecznego. Przez cztery lata naukowcy analizowali to zjawisko, ustalając, iż temperatura rozbłysku wynosiła 8000 K, co stanowi dwukrotność temperatury powierzchniowej gwiazdy.

Rozbłysk nieco zaskoczył naukowców, ponieważ nie spodziewano się tak dużej aktywności w tak długo świecącej gwieździe. Ze względu na swój wiek właśnie, Gwiazda Barnarda długo nie ujawniała obserwatorom swojej aktywności gwiazdowej. Jednak zaobserwowany w 1998 roku rozbłysk sprawił, że została ona zakwalifikowana jako gwiazda rozbłyskowa, czyli gwiazda zmienna, która w sposób gwałtowny i nieprzewidziany zwiększa swoja jasność w ciągu kilku minut lub godzin.

Rozbłyski powoduje silne pole magnetyczne, które rozpoznawane jest na szybko obracających się gwiazdach. Natomiast gwiazdy takie jak Barnarda – istniejące bardzo długo – spowalniają swoją rotację.